2026-yilda cho‘ntak puli: bolalar uni tobora ko‘proq ishlab topmoqda
Muntazam to‘lov haftasiga o‘rtacha £3,94, bolaning jami haftalik daromadi esa £9,74. Farq qayerdan keladi va bolalar nimalarga jamg‘armoqda?
«Bolaga qancha cho‘ntak puli berish kerak?» degan savolga bitta universal javob yo‘q. Summa bolaning yoshiga, oilaning imkoniyatlariga va bola qaysi xarajatlarni o‘zi qoplashiga bog‘liq. Ammo boshqa oilalar bu masalani qanday hal qilayotganini ko‘rsatadigan ma’lumotlar bor.
NatWest Rooster Money har yili Pocket Money Index hisobotini e’lon qiladi. Unda bolalar pulni qanday olishi, ishlab topishi, jamg‘arishi va sarflashi tahlil qilinadi. 2026-yilgi hisobot 2025-yil 1-martdan 2026-yil 28-fevralgacha bo‘lgan davrda 6–17 yoshli yarim milliondan ortiq bolaning ma’lumotlariga asoslangan.1
£3,94 cho‘ntak puli va £9,74 jami daromad
Bolaga beriladigan muntazam to‘lov haftasiga o‘rtacha £3,94. Qo‘shimcha topshiriqlar uchun haq, sovg‘alar va bir martalik mukofotlarni qo‘shsak, haftalik o‘rtacha daromad £9,74 ga chiqadi. Bu yiliga £506,48.
Yosh ulg‘aygani sayin ikki summa orasidagi farq kattalashadi.
| Yosh | Muntazam cho‘ntak puli | Haftalik jami daromad* |
|---|---|---|
| 6 | £2,69 | £4,58 |
| 7 | £2,79 | £4,77 |
| 8 | £2,88 | £5,10 |
| 9 | £3,07 | £5,52 |
| 10 | £3,27 | £6,08 |
| 11 | £3,56 | £7,30 |
| 12 | £4,01 | £9,15 |
| 13 | £4,50 | £11,50 |
| 14 | £5,10 | £13,97 |
| 15 | £5,66 | £16,34 |
| 16 | £6,68 | £21,26 |
| 17 | £7,95 | £22,56 |
* Jami daromad muntazam cho‘ntak puli, topshiriqlar uchun haq va boshqa tushumlarni o‘z ichiga oladi.
O‘n yoshli bolada qo‘shimcha tushumlar muntazam pulni deyarli ikki baravar oshiradi: £3,27 dan £6,08 gacha. O‘n olti yoshda esa £6,68 jami £21,26 ga aylanadi — uch baravardan ham ko‘p.
Demak, «har shanba belgilangan summa» modeli bolalar pulining hammasini tushuntirmaydi. Daromadning sezilarli qismi qo‘shimcha vazifalar va bir martalik mukofotlardan keladi.
Qaysi ishlar uchun ko‘proq haq to‘lanadi
Maysa o‘rish yana birinchi o‘rinda: bir marta uchun o‘rtacha £3,52. Mashina yuvish — £3,36, deraza yuvish — £1,65, bog‘dagi ishlar — £1,38. Karavotni yig‘ish esa £0,28.
Eng past va eng yuqori haq o‘rtasidagi farq o‘n ikki baravar. Bu kattalar iqtisodiyotidagi oddiy mantiqqa o‘xshaydi: qisqa va kundalik vazifa arzonroq, kam bajariladigan hamda ko‘proq kuch talab qiladigan ish qimmatroq.
Uy tizimi uchun bundan amaliy qoida kelib chiqadi. O‘zidan keyin yig‘ish yoki kiyimni joyiga qo‘yish kabi odatiy majburiyatlarni haq to‘lanmaydigan vazifa sifatida qoldirish mumkin. Mashina yuvish, bog‘da yordam berish yoki omborxonani tartibga keltirish esa alohida baholanadi va ko‘proq turadi.
Shunda bola butun zanjirni ko‘radi: harakat → natija → pul → bu pul bilan nima qilish haqidagi tanlov.
Bolalar faqat o‘yin uchun jamg‘armayapti
2026-yilda sayohat va safarlar jamg‘arish maqsadlari orasida birinchi o‘ringa chiqib, o‘yinlarni ortda qoldirdi. «Kelajak uchun jamg‘aryapman» javobi ikkinchi, o‘yinlar uchinchi bo‘ldi.
Hisobotdagi yana bir muhim raqam: bolalar jamg‘argan pulning 56%ini nom berilgan alohida maqsadlarga ajratadi.
Shuning uchun bola faqat balansni emas, «nimaga jamg‘aryapman?» degan javobni ham ko‘rishi kerak.
Masalan, mavhum 300 000 so‘mni sarflash oson. «Yangi quloqchin uchun kerakli 800 000 so‘mning 300 000 so‘mi yig‘ildi» degan yozuv boshqacha ishlaydi: qanchasi yig‘ilgani va qanchasi qolganini ko‘rsatadi.
Ota-onalar bundan nimani olishi mumkin
Britaniyadagi summalarni boshqa mamlakatga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘chirib bo‘lmaydi: narxlar va oilalarning imkoniyatlari farq qiladi. Ammo tizimning tuzilishi ko‘chadi.
- kichik muntazam summa;
- qo‘shimcha topshiriqlar orqali undan ko‘proq pul ishlab topish imkoniyati;
- bolaning o‘zi tanlagan jamg‘arish maqsadi.
Uchala qism birga ishlaganda cho‘ntak puli oddiy ota-ona xarajatidan moliyaviy qarorlarni mashq qilish vositasiga aylanadi.
PocketPal’da topshiriqlar narxini belgilash, ishlab topilgan pulni hisobga olish va maqsad sari o‘sishni ko‘rish mumkin. Birinchi maqsadga qancha vaqtda yetishni kalkulyator hisoblaydi.