Jasöspirim qazir jinasa, eresek bolğanda da jinaı ma?

Jasöspirim kezde aqşa jinau şynaiy emes siyaqty: soma az, maqsat özgerui mümkin, al eresek qarjylyq ömir äli alysta. Biraq ärekettiñ qaitalanuy mañyzdy boluı mümkin. Bir qūtyşanyñ minezdi anıqtauynan emes, «aqşanyñ bir böligi qazir jūmsalmaidy da, keiin qoljetimdi bolady» degen scenariidiñ tanıs boluynan.

18 jyldan keiin ne körindi

Julie Ashby, Ingrid Schoon jäne Paul Webley Britania kohortalyq zertteu derekterin qoldanyp, qatysuşylardyñ 16 jäne 34 jastağı jinaq minez-qūlqyn salystyrdy. Negizgi modelde 2 361 baqylau boldy. Jasöspirim kezde jinağandar eresek kezde de jiirek jinağan: ortaşa oñ bailanys tabyldy.¹

Bailanys birneşe taldauda saqtaldy, biraq serigimen turatyndarğa qarağanda jalğız turatyn eresekterde küşti boldy. Būl tüsinikti: ortaq şaruaşylyqta eki adamnyñ qarjylyq ädetteri aralasady.

Zertteu jasöspirim kezdegi ata-ana qarjy tärbiesi men 34 jastağı jinaq arasynda tikelei bailanys tappady. Eresek minez-qūlqyna kiris, äleumettik jağdai jäne qazirgi qarjylyq ahual da äser etti. Sondyqtan «jasöspirimdi jinaýğa mäjbürleseñiz, bolaşağy qamtamasyz bolady» degen qorýtyndy dūrys emes.

Dağdy üleske qarağanda mañyzdy

Är jasöspirim jinaýğa tiis ğılymi bekitilgen paiz joq. «Ärqaşan 30% saqta» degen qatañ ereje kiristi de, maqsat pen bağany da eskermeidi. Bastau üşin üş sipat mañyzdy:

Tūraqtylyq. Är kiristen azdap bölu — jylyna bir ret ülken sıilyqty jinaqqa saluğa qarağanda oqýğa paidalyraq.

Qoljetimdilik. Aqşa balanyñ menşigi bolyp qaluı kerek. Ata-ana merzim nemese maqsat turaly kelise alady, biraq jinalğandı eskertusiz almaýy tiis.

Körinetin nätije. Jasöspirim qanşa bar, qanşa qaldy jäne maqsat qaşan oryndalatynyn körui kerek. Eger esep birneşe jyl körsetse, maqsatty kezeñderge böliñiz.

Tört aptalyq täjiribe

Jasöspirimge mindetti paiz emes, üş üles­tiñ birin — mysaly, är kiristiñ 5%, 10% nemese 20%-yn tañdaudy ūsynyñyz. Tört aptadan keiin tek somany emes, sezimdi de salystyryñyz: mañyzdy şyğynnan bas tartuga tura keldi me, ilgerileu körindi me, ülesti özgertkisi kele me?

Būl PocketPal ūsynysy, sınalğan ğılymi intervencia emes. Maqsaty — şamadan tys täuekelsiz qaitalanatyn täjiribe beru. PocketPal-da bala maqsat qūryp, ilerileudi köredi, al otbasy qandai kirister erejege kiretinin aldyn ala kelisedi.

Jasöspirim ädeti eresek nätijege kepil emes. Biraq 18 jyldy qamtığan zertteu erte jinaudyñ bos dayyndyq emes ekenin körsetedi: ol kiris, jağdai jäne üydegi basqa adamdardyñ şeşimderimen qatar bolaşaq minez-qūlqtyñ bir faktory.